ҚИЗАМИҚДА ЭПИДЕМИОЛОГИК НАЗОРАТ ОЛИБ БОРИШ АСОСЛАРИ - Тиркашев О.С; Г.С.Матназарова; Н.С.Саидкасимова (TADQIQOTLAR.UZ, 2024)
Россиялик олим Б.Л. Черкасский  ҳар бир нозологик шаклнинг ўзига хос хусусиятларини  ҳисобга  олган  ҳолда,  эпидемик  жараёнининг  ҳар  бир даражасида  тўпланиши  ва  таҳлил  қилиниши  керак  бўлган  маълумотларнинг табиати ва миқдорини аниқлайдиган ва бирлаштирувчи дастурлар яратиш учун эпидемиологик назорат зарурлигини исботлади. Олим таъкидлашича, эпидемик жараён жамиятнинг ўзгарувчан табиий ва ижтимоий шароитларига мос равишда доимий ўзгарувчанликка мойил бўлишига эътибор қаратди. Эпидемиянинг ички сабаби биологик ва ижтимоий тизимларнинг ўзаро таъсири эканлигини,  ва бу эпидемик  жараённинг  миқдорий  ва  сифат  хусусиятларининг  ўзгаришига  олиб келиши  кўплаб  илмий  изланишларда  ёритилган.  Буларнинг  барчаси  юқумли касалликларни эпидемиологик назорат қилишнинг тизимини эпидемияга қарши амалиётга жорий этиш учун илмий ва ташкилий асосларни ишлаб чиқишни талаб қилди. Замонавий эпидемиологик назорат  - бу маълум бир ҳудудда, аҳолининг маълум  гуруҳлари  орасида  ва  маълум  бир  вақтда  бир  ёки  бир  нечта  юқумли касалликлар  бўйича  мавжуд  эпидемия  ҳолатини  баҳолашга  имкон  берадиган ахборот-таҳлил тизими. Қизамиқнинг эпидемиологик назорати – профилактика ва эпидемияга қарши чора-тадбирларни  оқилона  ва самарадорлигини  ошириш мақсадида  маълум  бир  ҳудудда  қизамиқ  эпидемик  жараёнининг  маълум  бир даврда  намоён  бўлишини  доимий  динамик  ва  кўп  қиррали  мониторинг тизимидир.