YOSH SPORTCHILARNING INDIVIDUAL OVQATLANISHIGA GIGIYENIK YONDASHUV
##semicolon##
Yosh sportchi, kamondan otish, energiyaga bo‘lgan ehtiyoj.Abstrak
To‘g‘ri ovqatlanish yosh sportchi sog‘lig‘ining eng muhim omili bo‘lib, nafaqat uning o‘zini his qilishi, balki jismoniy faollik ko‘rsatkichlariga ham ta'sir qiladi. Energiya sarfini qoplash, anabolik jarayonlarni faollashtirish, ish faoliyatini tiklash, rivojlanish va o‘sish ehtiyojlarini qondirish, shuningdek jismoniy va asabiy - ruhiy stressdankeyin tiklanish uchun yosh sportchilarga yetarli miqdorda oqsillar, yog‘lar, uglevodlar, minerallar va vitaminlarga ega optimal dieta zarur. Qizg‘in mashg‘ulotlar davrida va raqobat bosqichlarida oziqlanish va suv ichish tartibiga, ma'lum talablar qo‘yiladi. Yosh sportchilar uchun ovqatlanish tarkibi bo‘yicha tavsiyalar ishlab chiqilgan va bir qator yo‘riqnomalarda o‘z aksini topgan, ammo tadqiqotlar shuni ko‘rsatadiki, kamondan otish federatsiyasi o‘quvchilarining haqiqiy ovqatlanishi tavsiya etilgan normalarning, ayrim talablarga javob bermaydi. Maqolada yosh sportchilarning ovqatlanishini tashkil etishning zamonaviy yondashuvlari ko‘rib chiqiladi va sport ixtisosligi, jismoniy faollik xususiyati, mashg‘ulot jarayonining bosqichi va individual xususiyatlariga qarab ovqatlanishini individual korrektsiyalash va ovqatlanishni qo‘llabquvvatlash bo‘yicha tavsiyalar berilgan.
##submission.citations##
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR
1. Баранов А.А., Корнеева И.Т., Макарова С.Г. и др. Нутритивнаяподдержка и лечебно-восстановительные мероприятия в детско-юношеском спорте. — М.: Педиатр; 2015. — 163 с.
2. Гольберг Н.Д., Дондуковская Р.Р. Питание юных спортсменов. — М.: Советский спорт; 2007. — 240 с.
3. Макарова С.Г., Боровик Т.Э., Чумбадзе Т.Р. и др. Питаниедетей-спортсменов. Взгляд с позиций теории адекватногопитания // Физкультура в профилактике, лечении, реабилитации. — 2010. — № 1 — С. 21–25.
4. Макарова С.Г., Боровик Т.Э., Коденцова В.М. и др. Питаниедетей-спортсменов. Современные подходы / Сб.: Питание основа образа жизни и здоровья в условиях Севера. — Якутск;2012. — С. 165–169.
5. Поляев Б.А., Макарова Г.А., Цедов Р.А. и др. Питание спортсменов: отечественный и зарубежный опыт. — М.: ФМБА;2010. — 98 с.
6. Удалов Ю.Ф. Основы питания спортсменов. — Малаховка:МГАФК; 1997.
7. Шатерников В.А., Волгарев М.Н., Коровников К.А. Физическая активность и потребность человека в энергии и пищевых веществах // Теория и практика физической культуры. — 1982. — № 5 — С. 22–26.
8. Phillips SM. Protein requirements and supplementation instrength sports. Nutrition. 2004;20(7–8):689–695. doi: 10.1016/j.nut.2004.04.009.
9. Tipton KD, Witard OC. Protein requirements and recommendationsfor athletes: relevance of ivory tower arguments forpractical recommendations. Clin Sports Med. 2007;26(1):17– 36.doi: 10.1016/j.csm.2006.11.003
10. Абдумаликова, И. А., Садуллаева, Х. А., Мадумаров, Д. Н., Иванина, В. А., & Гусарова, М. А. (2019). Ремоделирование венечного русла и миокарда крысы под сочетанным действием высокогорья и открытой распределительной установки мощностью 35 кВт. Вестник Кыргызско-Российского Славянского университета, 19(5), 99-103.
11. Садуллаева, Х. А. С. Ф. (2021). Замонавий шаҳарлар ва аҳоли касалланиши. Republican scientific-practical conference with international participation “Problems of Preventive Medicine”.
12. Садуллаева, Х. А., & Шарипова, С. А. (2017). Подготовка врачей общей практики к формированию у населения основ здорового образа жизни. Молодой ученый, (23-2), 5-7.
13. Нарметова, Ю. (2016). Соғлиқни сақлаш тизимида психологик хизматнинг бугунги ҳолати ва истиқболлари.
14. Саломова, Ф. И., Ахмадалиева, Н. О., & Тошматова, Г. О. (2022). Шаҳар ва қишлоқ шароитида таълим олаётган ўқувчилар саломатлигига уларнинг овқатланишининг ва мактаб шароитининг аҳамияти.
15. Тошматова, Г. (2022). Shaxar va qishloq sharoitida ta’im olayotgan maktab o‟ quvchilari ovqatlanishini gigiyenik baholash (Doctoral dissertation, “Tibbiyotdagi zamonaviy ilmiy Tadqiqotlar: dolzarb muammolar, yutuqlar va innovatsiyalar” Mavzusidagi xalqaro ilmiy-amaliy Konferensiya Materiallari To‘plami Tеrmiz 201 bet 2022 yil 13 may).
16. Равшанова, М. З., & Тошматова, Г. А. (2023, February). Влияние питание на здоровье школьников обучающихся в городских и сельских условия. Соғлом турмуш тарзи” мавзусидаги халқаро илмий–амалий конференция материаллари тўплами/.